BTÜ'den Türkiye’de bir ilk: Forklift eğitiminde XR devrimi

Bursa Teknik Üniversitesinin Specific XR Application within MASTER projesi (SkillXR) Horizon Europe programı kapsamındaki MASTER (Mixed Reality Ecosystem for Teaching Robotics in Manufacturing) projesi çerçevesinde destek almaya hak kazandı. Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Volkan Altuntaş’ın yürütücülüğündeki projede, NaraXR firmasından Dr. Zafer Karadayı, Borçelik Teknik Akademi’den Emre Bülbül yer alıyor.

Forklift ve reachtruck operatörlerinin eğitimine yönelik olan SkillXR sistemi; gerçek forklift kokpiti, 2DoF hareket platformu, Meta Quest 3 VR gözlüğü, çoklu duyusal geri bildirim (görsel, işitsel, dokunsal) ve eğitmen kontrol paneli ile donatıldı. Bu sayede operatör adayları, kas hafızası gelişimini destekleyen, endüstriyel ortamlara birebir benzeyen bir eğitim deneyimi kazanıyor. Eğitim senaryoları, güvenlik kontrollerinden acil durum prosedürlerine, yük taşıma ve navigasyon görevlerinden performans analizine kadar tüm aşamaları kapsıyor.

SkillXR projesinin eğitim içeriği ve akademik koordinasyonunu BTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Volkan Altuntaş, sistem tasarımı ve uygulamasını NaraXR firmasından Dr. Zafer Karadayı, saha uygulamalarını ise Borçelik Teknik Akademi’den (BTA) Emre Bülbül yürütüyor. Üniversite - sanayi iş birliğine giden bu üç kurum, eğitim teknolojileri, akademik müfredat geliştirme ve endüstriyel deneyim alanlarındaki uzmanlıklarını bir araya getirerek Avrupa düzeyinde örnek bir iş birliği modeli ortaya koymuş da oldu.

SkillXR çalışmasının, Avrupa Komisyonu’nun, MASTER – Multimodal Interaction for XR-based Robotics Training (EC-11) çağrısına Türkiye’den kabul edilen tek proje olduğunu ifade eden Doç. Dr. Volkan Altuntaş “Projemizi, Horizon Europe çatısı altında yürütüyoruz. Çalışmamız genişletilmiş gerçeklik (XR) teknolojilerinin insan - makine etkileşimi ve mesleki beceri eğitiminde yenilikçi kullanımını hedefliyor” dedi.

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, “Üniversite olarak, araştırma - geliştirme ve üniversite -sanayi iş birliği odaklı projelere her zaman öncelik veriyoruz. SkillXR projesi, yalnızca teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda mesleki eğitimin dijital dönüşümüne katkı sunan örnek bir girişimdir. Avrupa Birliği tarafından desteklenmesi, üniversitemizin uluslararası Ar-Ge kapasitesinin geldiği noktayı göstermesi açısından büyük önem taşıyor. Bu başarıda emeği geçen akademisyenlerimizi ve tüm paydaşlarımızı kutluyorum” ifadelerini kullandı.

BTA Müdürü Emre Bülbül ise projeyle ilgili değerlendirmesinde şunları söyledi: “BTA olarak, mesleki eğitimi teknolojinin imkânlarıyla buluşturmak ve çalışanların gelişimine katkı sağlamak en büyük hedeflerimizden biri. SkillXR projesi de bu vizyonumuzun önemli bir adımı oldu. Genişletilmiş gerçeklik teknolojileriyle geliştirilen bu sistem, sanayi alanındaki eğitimlerin daha güvenli, erişilebilir ve etkili hale gelmesini sağlayacak. Bu iş birliği, sanayide dijital dönüşüme ve nitelikli iş gücünün geleceğine yapılan değerli bir yatırım niteliğinde.”

NaraXR firmasından Dr. Zafer Karadayı, projeyle ilgili değerlendirmesinde şunları söyledi: “SkillXR, yalnızca bir simülasyon sistemi değil, genişletilmiş gerçeklik teknolojilerinin eğitim alanında nasıl dönüştürücü bir etki yaratabileceğini gösteren yenilikçi bir örnek. Proje kapsamında geliştirdiğimiz sistem, kullanıcıların gerçek dünya ile sanal ortam arasında kesintisiz bir etkileşim kurmasını sağlıyor. Bu sayede öğrenme süreci daha sezgisel, güvenli ve kalıcı hale geliyor. XR teknolojilerini endüstriyel eğitimle buluşturmak, hem Türkiye’de hem Avrupa’da mesleki eğitim anlayışına yeni bir paradigma kazandıracak.”